Atorwastatyna a rosuwastatyna - którą wybiera lekarz

Czym różnią się te dwa leki

Atorwastatyna i rosuwastatyna to dwie statyny nowej generacji, obie zaliczane do silnych statyn. Blokują ten sam enzym w wątrobie, reduktazę HMG-CoA, przez co ograniczają produkcję cholesterolu i obniżają LDL. Różnią się siłą działania w przeliczeniu na miligram, zakresem dawek, sposobem metabolizmu w organizmie oraz profilem interakcji. W praktyce oba leki są tanie, szeroko dostępne i refundowane, a ich skuteczność w ochronie serca jest dobrze udokumentowana.

Która statyna jest silniejsza

W przeliczeniu na miligram silniejsza jest rosuwastatyna. Żeby uzyskać ten sam spadek LDL, potrzeba jej mniej niż atorwastatyny. To dlatego rosuwastatynę stosuje się w dawkach 5-40 mg, a atorwastatynę w 10-80 mg. Nie znaczy to, że rosuwastatyna jest lepsza dla każdego, bo maksymalny efekt obu leków jest zbliżony, a przy najwyższych dawkach atorwastatyna też obniża LDL o ponad połowę. Chodzi raczej o to, że tę samą redukcję rosuwastatyna osiąga niższą dawką.

Porównanie dawek równoważnych

Poniższa tabela pokazuje w przybliżeniu, które dawki obu leków dają zbliżony spadek cholesterolu LDL. To orientacja, dobór dawki zawsze należy do lekarza.

Wartości orientacyjne wg ChPL i danych o skuteczności. Realny efekt u konkretnej osoby sprawdza się kontrolnym lipidogramem.

Pora przyjmowania i metabolizm

Obie statyny można przyjmować o dowolnej porze dnia, bo utrzymują się w organizmie długo, i to je odróżnia od simwastatyny, którą bierze się wieczorem. Różnica dotyczy metabolizmu. Atorwastatyna jest w większym stopniu przetwarzana przez enzym CYP3A4 w wątrobie, przez co jest bardziej podatna na interakcje z lekami i sokiem grejpfrutowym, które ten enzym hamują. Rosuwastatyna jest metabolizowana w niewielkim stopniu i wydalana głównie w postaci niezmienionej, co ogranicza część interakcji, ale za to jej stężenie mocniej zależy od pracy nerek.

Różnice w interakcjach

• Atorwastatyna wchodzi w interakcje z lekami hamującymi CYP3A4, na przykład niektórymi antybiotykami makrolidowymi i lekami przeciwgrzybiczymi, oraz z sokiem grejpfrutowym.
• Rosuwastatyna jest wrażliwa na leki wpływające na jej transport, na przykład część leków obniżających lipidy i niektóre leki przeciwwirusowe, dlatego wtedy stosuje się niższe dawki.
• Obie statyny łączone z fibratami zwiększają ryzyko dolegliwości mięśniowych, co wymaga ostrożności.

Więcej o tym, z czym atorwastatyna wchodzi w interakcje, piszemy w tekście o atorwastatynie a innych lekach.

Tolerancja i skutki uboczne

Profil działań niepożądanych obu leków jest podobny. Najczęściej zgłaszane są bóle mięśni i dolegliwości trawienne, rzadziej podwyższenie prób wątrobowych czy niewielki wzrost poziomu cukru. Tolerancja jest jednak indywidualna. Zdarza się, że pacjent źle znosi jedną statynę, a dobrze drugą, i wtedy zamiana leku bywa dobrym rozwiązaniem. O bólach mięśni i tym, kiedy są groźne, piszemy w osobnym tekście o statynach a bólach mięśni.

Kiedy lekarz zmienia jedną na drugą

Powodów zamiany jest kilka. Gdy dawka maksymalna atorwastatyny nie wystarcza do osiągnięcia celu LDL, lekarz może przejść na rosuwastatynę, która przy niższej dawce daje mocniejszy efekt. Gdy pacjent źle toleruje jedną statynę i zgłasza bóle mięśni, druga bywa lepiej znoszona. Przy licznych interakcjach lekowych czasem korzystniejsza jest rosuwastatyna z uwagi na inny metabolizm. Zdarza się też odwrotny kierunek, gdy rosuwastatyna nie jest dobrze tolerowana. Zamiana zawsze należy do lekarza.

Którą wybrać

Nie ma jednej lepszej statyny dla wszystkich. Atorwastatyna jest najczęściej przepisywaną statyną w Polsce, ma ogromne doświadczenie kliniczne i szeroki zakres dawek. Rosuwastatyna wygrywa, gdy potrzebny jest duży spadek LDL przy niskiej dawce lub gdy liczą się interakcje metaboliczne. Dla większości pacjentów obie są dobrym wyborem, a decyduje cel leczenia i indywidualna tolerancja. Warto zajrzeć na strony obu leków: atorwastatyny i rosuwastatyny.

Najczęstsze pytania